cultuur.ai Nederland

Onderzoekers van De Haagse Hogeschool ontwikkelen met CHAI een methode waarmee studenten en docenten samen concrete afspraken maken over verantwoord gebruik van generatieve AI in het hoger onderwijs. Het project vertaalt AI-beleid, regelgeving en AI-geletterdheid naar zogenoemde AI Honor Codes per vak of opdracht, zodat academische integriteit, bewust kiezen en gedeelde verantwoordelijkheid centraal staan.

DEN reageert op het AI-advies van de Raad voor Cultuur en benoemt drie opgaven voor de sector: AI-geletterdheid voor cultuurprofessionals, een taskforce die beschermen én benutten centraal zet, en nieuwe verdienmodellen rond culturele data. Het kennisinstituut benadrukt dat AI al in de dagelijkse praktijk van culturele organisaties aanwezig is en pleit voor gezamenlijke voorzieningen, digitale autonomie en representatievere AI-modellen op basis van museale, archief-, bibliotheek- en kunstcollecties.

De Raad voor Cultuur adviseert regering en parlement om artificiële intelligentie niet winstgedreven maar waardengedreven te ontwikkelen, met de culturele en creatieve sector als actieve mede-vormgever. De raad pleit onder meer voor een stimuleringsprogramma ‘Naar een Europese AI-cultuur’, een regeringscommissaris AI en een maatschappelijke taskforce AI en cultuur, zodat publieke alternatieven, makersrechten en culturele data zwaarder meewegen in AI-beleid.

SURF start met overheid, kennisinstellingen, media en maatschappelijke partners het project HOSAN om hoogwaardige en soevereine spraakherkenning voor het Nederlands te ontwikkelen. De technologie moet publieke organisaties, waaronder onderwijs en onderzoek, betrouwbare automatische transcriptie, ondertiteling en spraakgestuurde toepassingen geven die aansluiten bij publieke waarden en digitale autonomie.

Universiteit Leiden meldt dat de Leiden Declaration, een oproep van wiskundigen tot zorgvuldig en verantwoord gebruik van AI, internationaal veel debat heeft losgemaakt over wetenschap, betrouwbaarheid, auteurschap en menselijke beoordeling. De verklaring kreeg aandacht in onder meer Nature, The New York Times en Scientific American en telt inmiddels meer dan 2.300 ondertekenaars, waaronder Robert Dijkgraaf, waarmee de discussie over richtlijnen voor AI-gebruik in onderzoek en hoger onderwijs verder wordt verbreed.

De Raad voor Cultuur presenteert op 29 juni via een livestream zijn advies over de invloed van artificiële intelligentie op de culturele en creatieve sector. Voorzitter Kristel Baele licht het advies toe samen met Martijn van der Steen, voorzitter van de commissie van deskundigen die het traject voorbereidde; daarmee wordt het lopende AI-onderzoek van de raad vertaald naar concrete aanbevelingen voor sector en beleid.

Kennisnet bespreekt hoe generatieve AI leraren kan helpen om lesmateriaal sneller af te stemmen op niveau, tempo, ondersteuning en interesses van leerlingen. Het artikel onderscheidt generieke AI-tools en onderwijsspecifieke toepassingen, maar benadrukt ook randvoorwaarden rond privacy, pedagogisch-didactische kwaliteit, professionele beoordeling en pilots voordat scholen AI breed inzetten voor differentiatie.

Netwerk Digitaal Erfgoed kondigt een bijeenkomst aan over de gevolgen van AI-scraping voor de erfgoedsector en het vrij toegankelijke digitale domein. Beeld & Geluid, de University of Edinburgh en AIxDESIGN brengen collega’s uit de creatieve en erfgoedsector samen voor een panelgesprek en zine-workshop over digitale commons in het AI-tijdperk.

Waag Futurelab nodigt makers, ontwerpers, architecten, docenten en beleidsmakers in Nederland uit om hun behoeften rond AI-vaardigheden te delen voor het Europese RenAIssance-project. De input moet bijdragen aan AI-ondersteunde leerplannen voor creatief onderwijs, een Europese strategie voor AI-vaardigheden en praktijkgerichte pilots die de waarden en eigenheid van de creatieve en culturele sector versterken.

De gemeente Hof van Twente biedt cultuurmakers, verenigingen en stichtingen een alternatief programma na het vervallen van de Cultuurdag. Naast een inloopspreekuur over cultuursubsidies organiseert de gemeente een online sessie ‘AI in de praktijk’, waarin culturele organisaties leren hoe kunstmatige intelligentie kan helpen bij communicatie, ledencontact, creatieve ideeën en tijdbesparing.

SURF adviseert onderwijs- en onderzoeksinstellingen voorzichtig te blijven met Microsoft 365 Copilot. Een nieuwe update van de DPIA concludeert dat Microsoft verbeteringen heeft doorgevoerd, maar dat nog niet alle privacyrisico’s voldoende zijn gemitigeerd en instellingen gebruik per toepassing zorgvuldig moeten beoordelen.

DEN en Innovation:Lab organiseren op 4 november de Hackathon AI: van idee naar concept. Culturele organisaties verkennen hoe ze AI verantwoord en praktisch kunnen inzetten, werken een eigen idee uit tot een concreet concept en krijgen begeleiding bij kansen, randvoorwaarden en vervolgstappen.

Kennisnet beschrijft hoe generatieve AI cyberrisico’s voor scholen vergroot, doordat phishing, malware en misbruik van AI-systemen toegankelijker worden. De organisatie pleit voor een geïntegreerde aanpak met technische beveiliging, bewustwording, incidentrespons en verstandig gebruik van AI-tools om de digitale weerbaarheid van het onderwijs te versterken.

Netwerk Digitaal Erfgoed kondigt een studiedag van de meemoo-collegegroep Erfgoed en AI aan over de kansen en grenzen van artificiële intelligentie voor erfgoedorganisaties. Aan de hand van projecten als MODA, CHAI-T, Glashelder en Cartoons in Context worden concrete cases, debatten en demo’s samengebracht rond generatieve AI, digitale collecties en kennisdeling in de sector.

Npuls maakt de pilotomgeving van eduGenAI vanaf mei breder toegankelijk voor het vervolgonderwijs. Het project van SURF en Npuls laat instellingen in een gecontroleerde omgeving experimenteren met generatieve AI, zodat studenten, docenten en ondersteunend personeel veilig en verantwoord ervaring kunnen opdoen.

Het Rijksmuseum lanceert een campagne waarbij heel Nederland een digitaal atelier wordt: bezoekers kunnen een kunstwerk selecteren, het met AI bewerken en het resultaat delen. Het project toont hoe kunstmatige intelligentie klassieke meesterwerken op een nieuwe manier tot leven kan brengen.

AI-wetenschapper Eric Piette van UCLouvain heeft met behulp van kunstmatige intelligentie een mysterieuze steen uit het Thermenmuseum in Heerlen geïdentificeerd als een Romeins blokkadespel uit 200-400 na Christus. Met duizenden AI-simulaties werden ook de waarschijnlijke spelregels achterhaald.

Het Discovery Museum in Kerkrade presenteert een grootschalige interactieve AI-tentoonstelling (t/m 25 oktober 2026). Bezoekers ontdekken toepassingen zoals een AI-VJ/DJ-ervaring, racen tegen een robotarm en ontmoeten humanoïde robot Ami. De expo behandelt ook kritische vragen over privacy en werkgelegenheid.

Het DAF Museum in Eindhoven heeft de tentoonstelling over de rol van kunstmatige intelligentie in voertuigdesign verlengd tot en met 30 september 2026. De expo toont onder andere illustraties van Charles Burki uit de jaren '50 en '60 die met AI zijn omgezet in bewegende beelden, en laat zien hoe klassieke DAF-modellen eruit zouden zien als ze vandaag opnieuw ontworpen zouden worden met AI.

De Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden organiseerde een symposium over de rol van generatieve AI in het academisch onderwijs. Centraal stonden vragen over toetsbestendigheid, ongeautoriseerd AI-gebruik en de balans tussen AI-mogelijkheden en onderwijsintegriteit. Vice-decaan Jeroen Touwen pleitte voor experimenteel onderzoek in plaats van restrictief beleid, en benadrukte de noodzaak van een gedeelde institutionele visie.

Internationaal team van wetenschappers, waaronder van de TU/e, heeft een revolutionaire methode ontwikkeld (Sparse Evolutionary Training) die AI-algoritmen kwadratisch versnelt, waardoor AI beschikbaar wordt op goedkope computers.

Het College van Bestuur van de Universiteit Twente heeft een statement over kunstmatige intelligentie (AI) vastgesteld. AI is geen tijdelijke trend, maar een fundamentele technologie die blijvend invloed heeft op de universiteit en de samenleving.

Tom van Woensel is hoogleraar en 'AI in Education portfolio lead'. Aan hem de taak om sturing te geven aan een transformatie die ervoor moet zorgen dat AI in 2030 naadloos verweven is in het onderwijs aan de TU/e.

Een showcase van de kunstenaars en kunstenaarsateliers die deelnemen aan de Nxt AI Residentie. Powered by Prosus., 13 - 14 september.

Discovery Museum presenteert 'AI: the expo', een interactieve tentoonstelling over kunstmatige intelligentie die loopt tot 25 oktober 2026. Bezoekers kunnen hands-on ervaren hoe AI werkt door zelf AI-kunst te maken, virtuele vluchten te besturen en spelletjes te spelen met een robotarm. De expo stimuleert ook kritisch nadenken over de impact van AI op privacy, werkgelegenheid en de samenleving.

Welke kennis en vaardigheden hebben studenten nodig in deze tijden van AI? Hoe toets je dat op een betrouwbare manier? Bram de Jong, projectmanager taaltoetsing bij In'to, vertelt over de nieuwe toets die AI-geletterheid van studenten meet.

Studenten maken vaak gebruik van generatieve AI-tools bij het schrijven. Hoe kun je je studenten hier goed bij begeleiden, zodat het verantwoord wordt?

AI biedt grote kansen voor het MKB, zoals tijdsbesparing en procesautomatisering. Ondanks negatieve berichtgeving kan AI bedrijven helpen hun data beter te benutten. De Radboud Universiteit ondersteunt ondernemers hierin.

De onderzoeksgroep Mathematics of Imaging & AI (MIA) van de Universiteit Twente doet onderzoek naar het gebruik van AI bij medische beeldvorming en beeldanalyse, én naar de mogelijkheid om meer informatie uit bestaande data te halen dan nu kan. De ontwikkelingen op dit gebied moeten toepasbaar zijn in de zorg, stelt universitair hoofddocent dr. Jelmer Wolterink. Het feit dat hij zelf beide werelden kent, is hierbij een belangrijke factor.

Met microscopen kunnen wetenschappers celbewegingen filmen. Dit project werkt aan de ontwikkeling van AI om de analyse van video's van celbewegingen te verbeteren.

Je laat ChatGPT een tekst herschrijven, vraagt Spotify om een nieuwe playlist, of laat Midjourney een afbeelding genereren voor je presentatie. Superhandig! In een paar seconden heb je precies wat je nodig hebt. Maar achter die ogenschijnlijk simpele acties draaien ergens in de wereld enorme datacenters op volle toeren. Kunstmatige Intelligentie (AI) kost namelijk flink wat energie. Hoeveel precies? En kan dat slimmer? Onderzoekers van de Universiteit Twente denken van wel!

Kritische AI-geletterdheid is cruciaal nu AI-toepassingen zich snel verspreiden in de samenleving. Dit project leert studenten, onderwijsprofessionals en het publiek hoe onkritische AI-adoptie schade veroorzaakt en welke stappen dit kunnen beperken.

Neem deel aan de vierde faculteitslezing van dit jaar.

Wil je meer weten over wat de Radboud Universiteit te bieden heeft?Waarom Radboud Universiteit

AI helpt artsen om snel de informatie te vinden die ze nodig hebben door honderden rapporten en documenten te filteren, processen te automatiseren en te voorkomen dat er iets over het hoofd wordt gezien. Maar als het gaat om complexe taken zoals het stellen van diagnoses, is traditionele AI niet veilig genoeg. Hier is uitlegbaarheid cruciaal. In tegenstelling tot niet-uitlegbare modellen die functioneren als een black box, volgt uitlegbare AI een klinisch acceptabele redeneerwijze en onthult het hoe een beslissing tot stand komt, zodat artsen kunnen beoordelen of de uitkomst betrouwbaar is.

Hoe zou het zijn als jouw volgende medische behandeling sneller, preciezer én beter afgestemd op jouw persoonlijke situatie verloopt? Kunstmatige intelligentie (AI) maakt dat mogelijk. In de labs van de Universiteit Twente wordt dagelijks gewerkt aan slimme oplossingen die de zorg transformeren. Of het nu gaat om snellere diagnoses of het ondersteunen van artsen bij complexe ingrepen: AI zorgt voor een efficiëntere en toekomstbestendige gezondheidszorg!

Ontdek zorgrobots, slimme robots, menselijke interactie, geavanceerde technologieën en innovatie in robotica met focus op praktische toepassingen.

Verken digitale transformatie, automatisering, cybersecurity, blockchain, IoT en smart technology voor een toekomst vol technologische vooruitgang.

Het algoritme voorkomt ingrijpende operaties en verhoogt de overlevingskans

AI-onderzoeker praat met wetenschapsfanaat Lieven Scheire over hoe hij slimme algoritmen gebruikt om vroegtijdig kanker op te sporen.

AI kan helpen bij het diagnosticeren en behandelen van alvleesklierkanker. Twee jonge TU/e-onderzoekers vertellen over hun project.

Nadat ze haar EngD behaalde in 2022, zette Nienke Bakx haar onderzoekswerk naar de inzet van AI voor de behandeling van borstkanker voort in het Catharina Ziekenhuis. Op 19 september promoveerde zij op haar onderzoek.

Medisch ingenieur in opleiding praat met Lieven Scheire over hoe ze AI gebruikt bij de behandeling van borstkankerpatiënten.

Vijf veelbelovende, jonge TU/e-onderzoekers ontvangen een NWO Veni-beurs van 280.000 euro om in de komende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder te ontwikkelen.

De Raad voor Cultuur is een adviestraject gestart over de impact van AI op de culturele en creatieve sector, onder voorzitterschap van prof. dr. Martijn van der Steen. Het onderzoek richt zich op wat AI betekent voor de positie en het verdienvermogen van makers, en voor de rol van de culturele sector in de omgang met AI in de samenleving. Begin 2026 verschijnt een adviesrapport met aanbevelingen voor zowel de sector als de overheid.

Op 10 april vertelden NOLAI's teachers in residence Annelies de Mol en Kilian Geryszewski in hun webinar alles over het verschil tussen generieke AI en educatieve AI. Meer dan 80 geïnteresseerden keken en luisterden mee. Kijk hier het webinar terug.

In het PersOn project werkt AI-expert Johan Kwisthout aan een kunstmatige intelligentie die artsen en kankerpatiënten helpt met moeilijke keuzes maken over behandelingen.

Kunstmatige intelligentie ontwikkelen die gevaarlijke eigenschappen van chemicaliën detecteert én voorspelt welke toxische effecten ze in de mens veroorzaken. Dat is het doel van een internationaal onderzoeksproject waaraan onderzoekers van het lectoraat Innovative Testing in Life Sciences & Chemistry deelnemen. Specifiek wordt gekeken naar effecten van chemicaliën op de lever, de nieren en het ontwikkelende brein. De ontwikkeling van de kunstmatige intelligentie draagt bij aan het terugdringen van proefdierexperimenten. Volgens de onderzoekers is toxicologisch onderzoek op basis van kunstmatige intelligentie bovendien accurater én toekomstbestendiger dan onderzoek met proefdieren. Het project ontvangt een financiering van ruim 17 miljoen euro uit het Horizon 2020 programma van de Europese Commissie.

De Maand van de AI stopt dit jaar, maar de activiteiten niet. Samen met onze partners bieden we het hele jaar door gevarieerde activiteiten aan.

Twee projecten waarin onderzoek gedaan wordt naar hoe AI ingezet wordt binnen onder andere de gezondheidszorg ontvangen een subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Thom Badings ontwikkelde een nieuwe methode om onzekerheid mee te nemen in voorspellende algoritmes, zodat er toch een veilige uitkomst in beeld komt. Hij promoveert 27 maart aan de Radboud Universiteit.

Op 17 en 18 maart 2025 gaf Danny Busch, in het kader van zijn gasthoogleraarschap, enkele gastcolleges aan de Faculté de droit et science politique – EUR LexSociété van de Université Côte d’Azur in Nice.

Alumna Marjan Bahari koos voor de studie psychologie en eindigde als technisch specialist AI. In dit interview spreken we haar over haar carrière pad, huidige rol en volgende uitdagingen.

Kunstmatige intelligentie (AI) wordt steeds beter in het oplossen van complexe problemen, maar hoe goed begrijpt een AI-model eigenlijk de logica achter zijn antwoorden? Nieuw onderzoek testte de ‘analogievaardigheden’ van GPT-modellen—oftewel hun vermogen om patronen en verbanden te herkennen en toe te passen op nieuwe situaties. GPT-modellen schieten tekort als de problemen worden aangepast, wat belangrijke zwakheden in hun redeneercapaciteiten blootlegt.

Het 10-jarige initiatief (2022-2032) NOLAI transformeert, met Nationaal Groeifonds financiering, het basis- en voortgezet onderwijs in samenwerking met scholen en bedrijven. Serge Thill, co-lead van het AI-team legt uit hoe zijn team leraren helpt.

Het Rijksmuseum heeft een AI-gestuurde visuele zoekfunctie gelanceerd in de online collectie. Met één klik kunnen bezoekers op basis van visuele associaties kunstwerken ontdekken die overeenkomen in vorm, kleur, stijl en objecttype. De functie maakt de collectie van meer dan 800.000 kunstwerken toegankelijker en is mede mogelijk gemaakt door KPN, Bloomberg Philanthropies en het Mondriaan Fonds.

Oud Science-student Bram creëerde een medtech bedrijf in AI-innovaties.

Yuliya Shapovalova is onderzoeker en universitair docent in Data Science en gebruikt AI en machine learning om maatschappelijke problemen op te lossen.

Het project 'Open vragen nakijken met hulp van AI' is officieel van start na de kick-off op 17 september. Voor leraren interessant om in de gaten te houden, want dit ambiteuze project wil het tijdrovende nakijken eenvoudiger maken.

Hoewel veelbesproken in kringen van ondernemers, blijft Artificial Intelligence in de wereld van het MKB nog een ver-van-mijn-bed-show. Dit zegt Dirk van Schaijk, Manager MKB Datalab-Oost @Radboud Universiteit.

Deze publicatie van het project “Machine learning in science: bridging the gap between data and understanding”, door Kristian González Barman, Sascha Caron, Tom Claassen en Henk de Regt, werpt licht op hoe AI wetenschappelijk begrip kan genereren.

Hoe kunnen we tot een duurzamere digitalisering en bewustwording komen?

In deze aflevering van de Radboud Science Podcast gaan Bob Stienen en Sophie Schot in gesprek met Tom Heskes.

MKB Datalab-Oost is een samenwerking van Radboud Artificial Intelligence en Universiteit Twente waarbinnen studenten aan de slag gaan met AI- en datavraagstukken van MKB-ondernemers uit de regio Oost-Nederland.

'De kern van academische vorming is kritisch omgaan met kennis en van daaruit nieuwe kennis generen. Dat kost moeite. Maar zonder die moeite stokt de ontwikkeling. Natuurlijk zal het mogelijk zijn om voor een AI-gegenereerd essay of scriptie, een aardig cijfer te krijgen, maar de enige die je daar echt mee benadeelt ben je uiteindelijk zelf.' Rector Han van Krieken over chatGPT.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) kent 4,5 miljoen euro toe aan PersON, een onderzoeksprogramma van oa de Radboud Universiteit dat beoogt met kunstmatige intelligentie betere kankerbehandelingen te helpen kiezen.